ମାଆ: ଘରର ଅଦୃଶ୍ୟ ଶକ୍ତି, ସମାଜର ଅବହେଳିତ ରାଷ୍ଟ୍ର ନିର୍ମାତା
“ମାଆ” ଶବ୍ଦଟି ଶୁଣିଲେ ମନରେ ଭାସିଉଠେ ମମତା, ସ୍ନେହ, ତ୍ୟାଗ ଓ ନିର୍ଭରତାର ଏକ ଅପୂର୍ବ ଚିତ୍ର। ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଜଣେ ମଣିଷର ପ୍ରଥମ ଶିକ୍ଷକ, ପ୍ରଥମ ବନ୍ଧୁ ଓ ପ୍ରଥମ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ ହେଉଛନ୍ତି ମାଆ। କିନ୍ତୁ ବିଡମ୍ବନାର ବିଷୟ, ଯେଉଁ ମାଆ ପରିବାରକୁ ଗଢ଼ନ୍ତି, ସନ୍ତାନଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ଏବଂ ସମାଜର ଭିତ୍ତିକୁ ମଜବୁତ କରନ୍ତି, ସେହି ମାଆଙ୍କ ତ୍ୟାଗ ଓ ପରିଶ୍ରମକୁ ଆମ ସମାଜ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଯଥାର୍ଥ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିପାରିନାହିଁ।
ଆମ ଘରର ମାଆ କିମ୍ବା ଗୃହିଣୀଙ୍କ ଜୀବନକୁ ଯଦି ନିକଟରୁ ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ତାଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ଏକ ସଂଘର୍ଷର କାହାଣୀ। ସକାଳର ପ୍ରଥମ କିରଣ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ସେ ନିଜ ଦିନ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି। ରୋଷେଇ ଘରରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପିଲାଙ୍କ ପଢ଼ା, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା, ବୃଦ୍ଧ ମାତାପିତାଙ୍କ ସେବା, ଘରର ସଫାସୁତୁରା, ପରିବାରର ମାନସିକ ସନ୍ତୁଳନ—ସବୁକିଛିର ଦାୟିତ୍ୱ ସେ ନିରବରେ ନିର୍ବାହ କରିଥାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଦିନ ଶେଷରେ ତାଙ୍କ ନାମରେ କୌଣସି ବେତନ ନଥାଏ, କୌଣସି ପ୍ରଶଂସା ନଥାଏ, କୌଣସି ପୁରସ୍କାର ନଥାଏ। ତଥାପି ସେ ହସିହସି ନିଜର ସମସ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରିଚାଲନ୍ତି।
ଆମ ସମାଜର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଭୁଲ ହେଉଛି ଯେ, ଆମେ କେବଳ ସେହି କାମକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉ ଯାହାରୁ ଆର୍ଥିକ ଆୟ ହୁଏ। ଯିଏ ଅଫିସକୁ ଯାଏ, ମାସ ଶେଷରେ ବେତନ ପାଏ, ସେ ସମାଜର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଉତ୍ପାଦନଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଯିଏ ସକାଳରୁ ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିବାର ପାଇଁ ଖଟୁଛି, ତାଙ୍କ କାମକୁ “ସାଧାରଣ ଘର କାମ” ବୋଲି କହି ଅଣଦେଖା କରାଯାଉଛି। ଅନେକ ସମୟରେ ପୁରୁଷମାନେ ସହଜରେ କହିଦିଅନ୍ତି—“ତୁମେ ଦିନସାରା ଘରେ ରହି କଣ କରୁଛ?” ଏହି ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟ ଜଣେ ମାଆଙ୍କ ଅକ୍ଳାନ୍ତ ପରିଶ୍ରମକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବା ସହିତ ତାଙ୍କ ଆତ୍ମସମ୍ମାନକୁ ମଧ୍ୟ ଆଘାତ ଦେଇଥାଏ।
ବାସ୍ତବରେ ଜଣେ ଗୃହିଣୀ ଏକା ସମୟରେ ରୋଷେଇଆ, ଶିକ୍ଷକ, ପରାମର୍ଶଦାତା, ନର୍ସ, ପରିଚାଳକ, ଅର୍ଥନୀତିବିଦ୍ ଏବଂ ମନୋବିଜ୍ଞାନୀର ଭୂମିକା ନିଭାଇଥାନ୍ତି। ସେ ପରିବାରର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ବୁଝନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଖୁସି ଓ ଦୁଃଖରେ ସାଥୀ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ନିଜର ସ୍ୱପ୍ନ ଓ ଇଚ୍ଛାକୁ ପଛକୁ ରଖି ପରିବାରର ଭବିଷ୍ୟତ ଗଢ଼ନ୍ତି। ଜଣେ ମାଆଙ୍କ ଏହି ନିରବ ତ୍ୟାଗ ହିଁ ପରିବାରକୁ ଏକତ୍ର ରଖିଥାଏ।
ସମ୍ପ୍ରତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଏହି ବିଷୟରେ ଏକ ଆଖି ଖୋଲିଦେବା ଭଳି ମନ୍ତବ୍ୟ କରିଛନ୍ତି। ଅଦାଲତ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଗୃହିଣୀମାନଙ୍କୁ କେବଳ “ହାଉସୱାଇଫ୍” ଭାବରେ ଦେଖିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ। ସେମାନେ ପ୍ରକୃତରେ “ରାଷ୍ଟ୍ର ନିର୍ମାତା”। ଏହା କେବଳ ଏକ ଭାବପ୍ରବଣ ବକ୍ତବ୍ୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ସାମାଜିକ ସତ୍ୟର ସ୍ୱୀକୃତି। କାରଣ ଜଣେ ମାଆ ହିଁ ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ିକୁ ଗଢ଼ନ୍ତି। ଜଣେ ଶିଶୁର ଚରିତ୍ର, ନୈତିକତା, ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ମାନବିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ମୂଳ ଭିତ୍ତି ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ହାତରେ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।
ଆଜି ଯେଉଁ ଡାକ୍ତର, ଇଞ୍ଜିନିୟର, ବିଚାରପତି, ଶିକ୍ଷକ କିମ୍ବା ପ୍ରଶାସକ ଦେଶକୁ ସେବା କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସଫଳତା ପଛରେ ଜଣେ ମାଆଙ୍କ ଅକ୍ଳାନ୍ତ ପରିଶ୍ରମ ରହିଛି। ତେବେ ଯିଏ ଏପରି ନାଗରିକ ଗଢ଼ୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ “ରାଷ୍ଟ୍ର ନିର୍ମାତା” କୁହିବାରେ ଦ୍ୱିଧା କାହିଁକି?
ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆମ ସମାଜରେ ପୁରୁଷ ପ୍ରଧାନ ମାନସିକତା ଏବେ ମଧ୍ୟ ଗଭୀର ଭାବରେ ଶିକଡ଼ ଗାଡ଼ି ରହିଛି। ପିଲାଦିନରୁ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଶିଖାଯାଏ ଯେ ସେମାନେ ପରିବାରର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ସେମାନେ ଆୟ କରନ୍ତି। ଏହି ଧାରଣା ଧୀରେ ଧୀରେ ଅହଂକାରର ରୂପ ନେଇଥାଏ ଏବଂ ଘରର ମହିଳାଙ୍କ ଅବଦାନକୁ ଛୋଟ କରିଦିଏ। ଫଳରେ ଜଣେ ମାଆ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ସମୟ ପରିବାର ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ଉଚିତ ସମ୍ମାନ ମିଳିନଥାଏ।
ସମାଜରେ ଆଉ ଏକ ଖରାପ ପ୍ରବୃତ୍ତି ହେଉଛି ଗୃହିଣୀଙ୍କ କାମକୁ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବିନେବା। ଘର ସଫା ରହିଲେ କେହି ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଟିକିଏ ଅସୁବିଧା ହେଲେ ଅଭିଯୋଗର ପାହାଡ଼ ଖଡ଼ା ହୋଇଯାଏ। ମାଆ ଭଲ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ ସେଥିରେ କାହାର ନଜର ପଡ଼େନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଲୁଣ ଟିକିଏ କମ୍ ହେଲେ ସମାଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ମାନସିକତା ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବା ଆଜିର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆବଶ୍ୟକତା।
ଏହା ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ ଯେ ଅନେକ ମାଆ ନିଜ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଇଚ୍ଛା ଓ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ବଳିଦାନ ଦେଇ ପରିବାରର ସୁଖକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି। ସେମାନେ କେବେ ନିଜ ପାଇଁ କିଛି ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ବଦଳରେ ଯଦି ସେମାନଙ୍କୁ ଟିକିଏ ସମ୍ମାନ, ଟିକିଏ ପ୍ରଶଂସା ଏବଂ ଟିକିଏ ସହଯୋଗ ମିଳେ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନ ଅଧିକ ସୁନ୍ଦର ହୋଇପାରିବ।
ପ୍ରକୃତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଇନରେ ନୁହେଁ, ମାନସିକତାରେ ଆସିବା ଦରକାର। ଘର କାମକୁ କେବଳ ମହିଳାଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ ବୋଲି ଭାବିବା ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ହେବ। ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଘରର କାମରେ ସମାନ ଭାଗୀଦାର ହେବା ଉଚିତ୍। ମାଆ କିମ୍ବା ପତ୍ନୀଙ୍କୁ କେବଳ ଦାୟିତ୍ୱର ଯନ୍ତ୍ର ନୁହେଁ, ବରଂ ଭାବନା ଓ ସ୍ୱପ୍ନ ଥିବା ଜଣେ ମଣିଷ ଭାବରେ ଦେଖିବା ଦରକାର।
ଆଜି ଯେତେବେଳେ ନାରୀ ସଶକ୍ତିକରଣର କଥା ସବୁଠାରେ ହେଉଛି, ସେତେବେଳେ ଘର ଭିତରେ ନିରବରେ ଖଟୁଥିବା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ମାଆଙ୍କ ଅବଦାନକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିବା ମଧ୍ୟ ସମାନ ଭାବେ ଜରୁରୀ। ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ମାନ କେବଳ ମାତୃ ଦିବସର ଶୁଭେଚ୍ଛାରେ ସୀମିତ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ବରଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନର ବ୍ୟବହାରରେ ତାହା ପ୍ରତିଫଳିତ ହେବା ଦରକାର।
ଜଣେ ମାଆଙ୍କ ତ୍ୟାଗ ଓ ସଂଘର୍ଷର ମୂଲ୍ୟ କୌଣସି ଆଇନ, ଅର୍ଥ କିମ୍ବା ପରିସଂଖ୍ୟାନରେ ମାପାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ସେ କେବଳ ଜଣେ ଗୃହିଣୀ ନୁହେଁ, ସେ ଜଣେ ପରିବାରର ମେରୁଦଣ୍ଡ, ସମାଜର ନିରବ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଦେଶର ପ୍ରକୃତ ରାଷ୍ଟ୍ର ନିର୍ମାତା। ଆସନ୍ତୁ, ଆମେ ଆଜିଠାରୁ ନିଜ ଘରର ମାଆ, ପତ୍ନୀ ଓ ଭଗିନୀଙ୍କ ତ୍ୟାଗକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିବା, ସେମାନଙ୍କୁ ଯଥୋଚିତ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହ ସମାନ ଭାବରେ ଠିଆ ହେବା। କାରଣ ଯେଉଁ ସମାଜ ନିଜ ମାଆଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ, ସେହି ସମାଜ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥରେ ସଭ୍ୟ ଓ ପ୍ରଗତିଶୀଳ ହୋଇପାରେ।
ସୌଜନ୍ୟ କୁମାର ପରିଡା
ବାରୋ ଛକ, ବାରୋ
କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା, ମୋବାଇଲ: 8249943247
